१० भदौ २०८३, बुधबार

मधेश प्रदेश र देशभरै प्राणघातक जापानीज इन्सेफ्लाइटिस (जेई) को सङ्क्रमण तीव्र रूपमा फैलिरहेको छ। क्युलेक्स जातको सङ्क्रमित लामखुट्टेको टोकाइबाट सर्ने यो रोग सर्लाहीबाहेक मधेशका अन्य सबै जिल्लामा पुष्टि भइसकेको छ। भदौ ५ गतेसम्म प्रदेशका ७ जिल्लाका १५ पालिकामा गरी १९ जनामा सङ्क्रमण देखिएकोमा ६ जनाको (करिब ३२ प्रतिशत) मृत्यु भइसकेको छ। जिल्लागत रूपमा सप्तरी सबैभन्दा बढी प्रभावित बनेको छ जहाँ ६ जना सङ्क्रमितमध्ये २ जनाको मृत्यु भएको छ भने पर्सामा २ जना, धनुषामा १ जना र रौतहटमा १ जनाको मृत्युभएको छ। यसका साथै महोत्तरीमा ३ जना तथा बारा र सिरहामा १-१ जना सङ्क्रमित रहेका छन्। स्वास्थ्य सेवा विभागको साउन मसान्तसम्मको प्रतिवेदन अनुसार देशभर ५८ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएकोमा १६ जनाको ज्यान गइसकेको छ।

उमेर ढल्किएका, विशेष गरी ५० वर्षभन्दा माथिका र खोप नलिएका व्यक्तिहरूमा यो रोगको जोखिम तथा मृत्युदर उच्च पाइएको छ। सङ्क्रमण भएमा उच्च ज्वरो आउने, अत्यधिक टाउको दुख्ने, बान्ता हुने, बेहोस हुने, शरीर ऐठन हुने र मानसिक अवस्थामा परिवर्तन आउने जस्ता लक्षणहरू देखिन्छन्। उपचारपछि निको भएर घर फर्किएका बिरामीहरूमा पनि बोल्न र खाना खान कठिन हुने तथा मानसिक वा शारीरिक अपाङ्गता जस्ता दीर्घकालीन स्वास्थ्य समस्याहरू देखिएका छन्। बालबालिकाहरूमा नियमित खोपमार्फत ९५ प्रतिशत कभरेज भए तापनि खोप नलगाएका वा उमेर ढल्किएका वयस्कहरू सङ्क्रमणको मुख्य शिकार भइरहेका छन्।दिमागी सङ्क्रमण

सङ्क्रमण नियन्त्रणका लागि प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालय र विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको टोली प्रभावित क्षेत्रमा पुगेर रोकथामका उपायहरूबारे जनचेतना फैलाइरहेको छ। साथै मधेश प्रदेशको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले स्थानीय तहहरूसँग समन्वय गरी रोकथाम, जनचेतना र उपचार सेवा प्रभावकारी बनाउन आठवटै जिल्लाका स्वास्थ्य कार्यालयहरूलाई निर्देशन दिएको छ। स्वास्थ्य अधिकारीहरूले उच्च ज्वरो वा अन्य लक्षण देखिनेबित्तिकै नजिकैको स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्न आग्रह गरेका छन्। लामखुट्टेको टोकाइबाट बच्न राति झुलको प्रयोग गर्न, शरीर पूरै ढाक्ने कपडा लगाउन, घरवरपर पानी जम्न नदिन र हाँस तथा सुँगुर-बङ्गुरका खोरहरू बस्तीभन्दा टाढा राख्न सर्वसाधारणलाई अपिल गरिएको छ।