नेपाल संवत् ११४७ को शुभारम्भ, नेवार समुदायमा म्हः पूजाको रौनक

In Headlines, समाज
November 10, 2026
Sushil Paudyal

कात्तिक २४, २०८३ मंगलबार

काठमाडौं । नयाँ वर्षका रूपमा मनाइने नेपाल संवत् ११४७ आजदेखि सुरु भएको छ। यस अवसरमा देशभर विभिन्न धार्मिक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक कार्यक्रम आयोजना गरी नयाँ वर्ष मनाइँदैछ। विशेषगरी नेवार समुदायले हर्षोल्लासका साथ नेपाल संवत्को स्वागत गर्दै म्हः पूजा (आत्मपूजा) समेत गरिरहेका छन्।

नेपाल संवत्को नयाँ वर्षका अवसरमा काठमाडौं उपत्यकासहित नेवार समुदायको बाहुल्यता रहेका विभिन्न स्थानमा सांस्कृतिक र्‍याली, शुभकामना आदानप्रदान तथा परम्परागत कार्यक्रम आयोजना गरिएका छन्। काठमाडौंको वसन्तपुरलगायत क्षेत्रमा नयाँ वर्षको स्वागतमा विभिन्न संघसंस्थाले र्‍याली तथा सांस्कृतिक गतिविधि सञ्चालन गरेका छन्। ललितपुर, भक्तपुर, बनेपा, धुलिखेल, बाह्रबिसे र दोलखाको भीमेश्वर क्षेत्रमा पनि नेपाल संवत् नयाँ वर्ष विशेष रूपमा मनाउने परम्परा छ। नेपाल संवत्लाइ नेपालको मौलिक संवत्का रूपमा लिइन्छ। इतिहासअनुसार लिच्छविकालीन राजा राघवदेवको शासनकालमा यसको सुरुआत भएको मानिन्छ। राष्ट्रिय विभूति शङ्खधर साख्वाले विसं ९३७ अर्थात् इस्वी संवत् ८८० मा गरिब जनताको ऋणमोचन गराएर नेपाल संवत् चलाउन योगदान दिएको ऐतिहासिक मान्यता छ। जनताको ऋणमोचन गराउने सामाजिक सेवाको योगदानको कदर गर्दै तत्कालीन सरकारले विसं २०५६ मा साख्वालाई राष्ट्रिय विभूति घोषणा गरेको थियो।

नेपाल संवत्को नयाँ वर्षका दिन नेवार समुदायमा म्हः पूजा गर्ने परम्परा पनि छ। म्हः पूजालाई आत्मपूजा अर्थात् आफ्नै शरीर र आत्माको सम्मान तथा आराधना गर्ने पर्वका रूपमा लिइन्छ। आफ्नो आत्मालाई शुद्ध, सन्तुष्ट र प्रसन्न राख्न सके जीवन सुखी र सार्थक हुने धार्मिक विश्वासका आधारमा यो पूजा गरिँदै आएको छ। यस क्रममा परिवारका सदस्यहरू एकै ठाउँमा भेला भएर विधिपूर्वक पूजा गर्ने र एकअर्काको सुख, शान्ति तथा दीर्घायुको कामना गर्ने चलन छ। यस वर्ष प्रतिपदा तिथि दुई दिन परेकाले नेपाल संवत्को नयाँ वर्ष र म्हः पूजा मनाउने दिनमा केही स्थानमा भिन्नता देखिएको छ। कतिपय स्थानमा सोमबार नै नयाँ वर्ष मनाइएको छ भने केही समुदायले आज मंगलबार म्हः पूजा तथा नयाँ वर्षका कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेका छन्।

नेपाल संवत्ले नेपाली मौलिक संस्कृति, इतिहास र पहिचानलाई प्रतिनिधित्व गर्छ। नयाँ वर्षका अवसरमा मनाइने सांस्कृतिक गतिविधिले परम्पराको संरक्षणसँगै नयाँ पुस्तामा आफ्नो भाषा, संस्कृति र ऐतिहासिक विरासतप्रतिको चेतना अभिवृद्धि गर्न योगदान पुर्‍याउँदै आएका छन्।

तपाईंको प्रतिकृया