३१ असोज २०८३, शनिबार

काठमाडौं : फ्रान्समा जीवनयापनको बढ्दो लागत, महँगी र राज्यको सामाजिक कल्याणकारी प्रणाली कमजोर बन्दै गएको विरोधमा देशव्यापी रूपमा भएको प्रदर्शनले उग्र रूप लिएको छ। शिक्षकहरूको अभाव, जीर्ण विद्यालय भवनहरू र सरकारी नीतिको विरोधमा सुरु भएका विद्यार्थी आन्दोलनहरूमा अब श्रमिक, किसान, पेन्सनभोगी र आम नागरिकहरू समेत ठूलो संख्यामा मिसिएपछि यो आन्दोलनले राष्ट्रव्यापी रूप लिएको हो। पछिल्ला तथ्यांकअनुसार फ्रान्सका करिब ४५ प्रतिशत नागरिक वर्तमान समयमा बढ्दो महँगी र मुद्रास्फीतिलाई लिएर गम्भीर चिन्तित छन्, जसले आम जनतामा लामो समयदेखि थुपारिएको असन्तोषलाई सतहमा ल्याइदिएको छ।

राजधानी पेरिसको ऐतिहासिक प्लेस डे ला रिपब्लिक वरपर शान्तिपूर्ण रूपमा सुरु भएको र्‍यालीले हिंसात्मक मोडल लिँदा परिस्थिति तनाबपूर्ण बनेको छ। कालो पहिरन लगाएका र मास्कधारी प्रदर्शनकारीहरूले सडकमा आगो बाल्ने, बैंक तथा व्यावसायिक पसलहरूमा तोडफोड गर्ने र पसलहरूमा लुटपाट मच्चाउने कार्य गरेपछि सुरक्षाकर्मीहरूले स्थिति नियन्त्रणमा लिन दर्जनौँ राउन्ड अश्रुग्यास प्रहार गरेका छन्। यसक्रममा प्रदर्शनकारीहरूले सडकका टायर र सवारी साधनहरूमा आगजनी गर्नुका साथै सिसाले समेत सुरक्षाकर्मीमाथि प्रहार गरेका थिए। सुरक्षाकर्मीको बाक्लो उपस्थितिबीच पेरिसका प्रमुख स्थलहरू जस्तै चाम्प्स-इलिसी र आर्क डि ट्रिओम्फ क्षेत्रलाई लक्षित गरेर सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको छ भने सुरक्षा कारणले गर्दा धेरै मेट्रो स्टेसनहरू समेत बन्द गरिएका छन्।

राजधानीभन्दा बाहिर मार्सेली लगायतका अन्य प्रमुख सहरहरूमा पनि प्रदर्शनकारीहरूले उग्र प्रदर्शन गरेका छन्। मार्सेलीमा आक्रोशित भीड नगर निगमको भवनभित्रै छिरेर तोडफोडमा उत्रिएको थियो भने एक प्रदर्शनकारीले भित्तामा अराजकताको प्रतीक ‘ए’ (Anarchy) स्प्रे पेन्टले लेखेका थिए। यसअघि सन् २०१८ मा देखिएको चर्चित ‘पहेंलो ज्याकेट’ (Gilets Jaunes / Yellow Vests) आन्दोलनको झल्को दिने गरी सामाजिक सञ्जालमार्फत आह्वान गरिएको यो प्रदर्शनमा श्रमिक संघहरूले पनि पूर्ण समर्थन जनाएका छन्। संघहरूले उच्च ज्याला, सम्मानजनक पेन्सन, महँगी नियन्त्रण तथा आम नागरिकका आवश्यकता पूरा गर्ने सार्वजनिक सेवाहरूको संरक्षण गर्न जोडदार माग गरेका छन्।

यस आन्दोलनलाई लिएर फ्रान्सको राजनीतिक वृत्त पनि गम्भीर रूपमा ध्रुवीकृत बनेको छ। वामपन्थी तथा अति-वामपन्थी नेताहरूले प्रदर्शनकारी र विद्यार्थीहरूको पक्षमा उभिएर सरकारको आलोचना गरिरहेका छन् भने दक्षिणपन्थी समूहहरूले हिंसा नियन्त्रण गर्नुपर्ने भन्दै प्रहरी प्रशासनको पक्षमा समर्थन जनाएका छन्। राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोँले नागरिकलाई शान्ति कायम राख्न, सार्वजनिक तथा निजी सम्पत्तिको सम्मान गर्न र हिंसाको विरोध गर्न अपिल गरेका छन्। यद्यपि, राष्ट्रपति आफ्नो कार्यकालको अन्तिम चरणमा पुग्दै गर्दा देखिएको यो चरम असन्तोष र राजनीतिक रूपमा खण्डित परिदृश्यले फ्रान्सेली सरकारलाई गम्भीर चुनौती थपिदिएको छ।