असोज २९, २०८३ बिहीबार

काठमाडौं : प्रकृतिका अनुपम जीवहरूमा पनि मानिसको जस्तै गहिरो संवेदना र भावनात्मक आबद्धता हुन्छ भन्ने गतिलो उदाहरण हालै नामिबियाको मरुभूमिमा देखिएको छ। इटालीका वन्यजन्तु फोटोग्राफर फेडेरिको भेरोनेसी (Federico Veronesi) ले क्यामरामा कैद गरेको एक मूक र अत्यन्तै मर्माहत पार्ने दृश्यले सन् २०२६ को प्रतिष्ठित ‘वाइल्ड फोटोग्राफर अफ दी एयर’ प्रतियोगितामा उत्कृष्ट स्थान हासिल गर्न सफल भएको छ। मरुभूमिमा हात्तीको बथान पछ्याउने क्रममा उनले एउटी १४ वर्षीया पोथी हात्तीले भर्खरै मरेको एउटा बच्चाको लासलाई आफ्नो सुँड र दाह्राको सहायताले असाध्यै माया र भारी मनका साथ बोकेर हिँडिरहेको मुटु छुने दृश्य देखेका थिए। जन्मिएको केही घण्टा मात्रै भएको अनुमान गरिएको उक्त मृत बच्चालाई ती पोथी हात्तीले बीचबीचमा आराम गर्दै, पानी पिउन वा खानका लागि मात्रै तल राख्ने र फेरि बोकेर हिँड्ने गरेको त्यो मार्मिक पल फोटोग्राफरका लागि जीवनकै सबैभन्दा भावुक क्षण बनेको थियो।

पछिल्लो अनुसन्धानबाट यो खुल्न आएको छ कि उक्त मृत बच्चा बोक्ने पोथी हात्ती स्वयं त्यसको जैविक आमा थिइनन्, बरु उनले दुई वर्षअघि मात्रै आफ्नै सन्तान गुमाएकी थिइन्। यसरी अर्कैको मृत बच्चालाई माया गरेर बोकेको घटना त्यस क्षेत्रमा पहिलो पटक अभिलेख गरिएको र यसअघि पनि उनले यस्तै चारवटा घटनामा मृत बच्चा बोकेको पाइएपछि वन्यजन्तु वैज्ञानिकहरू गहिरो सोचमा डुबेका छन्। के यो ती मूक प्राणीको आफ्नै सन्तान गुमाएको गहिरो वियोग र शोकको निरन्तरता हो? अथवा यो मृत्युको पीडा सामना गर्ने र मृत शरीरलाई सिकारीबाट जोगाउने अचेतन प्राकृतिक प्रयास मात्र हो? अनुसन्धानकर्ताहरू यी प्रश्नहरूको वैज्ञानिक उत्तर अझै खोज्दैछन्। यद्यपि, केन्यामा यसअघि पनि हात्तीहरूले आफ्ना मृत आफन्त र बच्चालाई लामो समयसम्म सुँडाले छुने, कुरेर बस्ने र असामान्य सुरक्षात्मक व्यवहार देखाएका थुप्रै दृष्टान्तहरू पाइन्छन्। हात्तीजस्ता उच्च बौद्धिक क्षमता भएका वन्यजन्तुहरूमा पनि मानिसले झैँ अपार स्नेह, विछोडको पीडा र मृत्युप्रतिको जटिल संवेदनशीलता हुन्छ भन्ने यस घटनाले सम्पूर्ण मानवतालाई फेरि एकपटक स्तब्ध र भावुक बनाइदिएको छ।

यो फोटोग्राफी सगै अन्य प्रतिष्ठित प्रतियोगितामा पानीमुनि, सहरी वन्यजन्तु, फोटो पत्रकारिता र जनावरको अनौठो व्यवहार झल्काउने विश्वभरबाट छनोट गरिएका उत्कृष्ट तस्बिरहरू लन्डनस्थित नेचुरल हिस्ट्री म्युजियममा अक्टोबर १६, २०२६ देखि २०२७ को जुलाईसम्म प्रदर्शन हुने छन्।

फेडेरिको भेरोनेसी (Federico Veronesi) मिलान, इटालीमा जन्मेका एक प्रख्यात वन्यजन्तु फोटोग्राफर तथा सफारी गाईड हुन्, जो अफ्रिकी वन्यजन्तुको क्षेत्रमा आफ्नो विशेष पहिचान बनाउन सफल भएका छन्। अफ्रिकी हात्ती र सिंहहरूसँगको जीवन बिताउने आफ्नो बाल्यकालको सपना पूरा गर्न उनी सन् २००२ मा केन्यामा बसाइँ सरेका थिए। उनले आफ्नो फोटोग्राफ़ीका साथै ‘लाइट एन्ड डस्ट’ (Light and Dust) र ‘वाक द अर्थ’ (Walk the Earth) जस्ता चर्चित पुस्तकहरू पनि प्रकाशित गरेका छन्।